عملیات مهندسی

. پیش‌زمینه: ضربات مهلک امنیتی و توهم توطئه

پس از اعلام جنگ مسلحانه سازمان علیه جمهوری اسلامی در ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و انجام بمب‌گذاری‌های فاجعه‌باری نظیر انفجار هفتم تیر و هشتم شهریور، نیروهای امنیتی و اطلاعاتی ایران ضربات کوبنده‌ای بر پیکره‌ی این تشکیلات وارد کردند. با کشته شدن موسی خیابانی و انهدام کادر مرکزی سازمان در اواخر سال ۱۳۶۰ و بهار ۱۳۶۱، مرکزیت سازمان در شوک و استیصال عمیقی فرو رفت^[۱].

رهبران سازمان که گمان می‌‌کردند اطلاعات مربوط به خانه‌های تیمی توسط شبکه‌ای از نیروهای مردمی و پاسداران به دست حکومت می‌رسد، دچار پارانویای شدید امنیتی شدند. در واکنش به این وضعیت، «بخش ویژه» سازمان طرحی موسوم به «عملیات مهندسی» را برای شناسایی و انهدام این شبکه‌ی اطلاعاتی فرضی کلید زد. دلیل انتخاب نام «مهندسی» برای این عملیات، استفاده از روش‌های گام‌به‌گام و سیستماتیک برای شکستن مقاومت فیزیکی و روانی قربانیان، و اصطلاحاً «مهندسیِ معکوسِ» اطلاعاتِ حکومت بود^[۴].

شرح جنایت: شکنجه‌های قرون‌وسطایی در خانه‌های تیمی

عملیات مهندسی از اوایل تا اواخر مرداد ۱۳۶۱ با ربودن چندین نفر در خیابان‌های تهران اجرا شد. قربانیان این جنایت شامل پاسداران کمیته انقلاب اسلامی (نظیر «طالب طاهری»، «محسن میرجلیلی» و «شاهرخ طهماسبی») و افراد بی‌ارتباط با نهادهای امنیتی (مانند یک کفاش و یک معلم) بودند^[۴].

ربوده‌شدگان به خانه‌های تیمی از پیش آماده‌شده منتقل شدند که حمام‌های آن‌ها با نایلون و پتو برای جلوگیری از خروج صدا عایق‌بندی شده بود. شکنجه‌گران سازمان (از جمله مهران اصدقی، مسعود قربانی و جواد محمدی) برای گرفتن اطلاعات، از روش‌هایی استفاده کردند که شامل سوزاندن بدن با اتوی داغ، ریختن آب جوش بر روی جراحات، کندن پوست سر، کشیدن دندان‌ها و بریدن اعضای بدن با تیغ موکت‌بری بود^[۱].

بر اساس اعترافاتِ دستگیرشدگانِ بخش ویژه، هنگامی که شکنجه‌گران متوجه می‌شدند قربانیان اطلاعاتی برای گفتن ندارند، دستور از بالا برای «انتقام‌گیری» صادر می‌شد. در نهایت، قربانیان در حالی که هنوز نیمه‌جان بودند، با طناب خفه شده و اجساد مثله‌شده‌ی آن‌ها در مناطق خلوت اطراف تهران دفن گردید^[۲].

ماکیاولیسم عریان در نقاب اسلام

وحشی‌گری بی‌سابقه در «عملیات مهندسی» صرفاً یک واکنش عصبی نبود، بلکه مستقیماً از مبانی معرفت‌شناختی و جهان‌بینی انحرافی سازمان نشأت می‌گرفت. در منظومه‌ی فکری ماتریالیسم دیالکتیک که شاکله‌ی ایدئولوژیک منافقین را می‌ساخت، اخلاق، معنویت و کرامت انسانی هیچ اصالتی ندارد و اصل ماکیاولیستی «هدف، وسیله را توجیه می‌کند» قانون مطلقِ بقاست^[۳].

در اسلام ناب، شکنجه و «مُثله کردن» حتی در قبال خشن‌ترین دشمنان در میدان جنگ، به شدت حرام و محکوم است. با این حال، سازمان با نفاق ایدئولوژیک و استفاده ابزاری از آیات جهاد، اعضای خود را به ماشین‌های تروری تبدیل کرده بود که هیچ قید و بند اخلاقی نداشتند. جنایت عملیات مهندسی به وضوح ثابت کرد که نقابِ دفاع از «خلق» و ادعای پیشگامی در «اسلام انقلابی»، تنها پوششی برای مخفی کردن یک فرقه مارکسیستی و مادی‌گرا بوده است که برای حفظ تشکیلات، حاضر به انجام اعمالی هم‌تراز با تروریسم داعشی است^[۴].

پیاده‌نظام امپریالیسم

در مرداد ۱۳۶۱، جمهوری اسلامی ایران در یکی از بحرانی‌ترین مقاطع جنگ قرار داشت و هم‌زمان با دفع تجاوز ارتش بعثی، تحت فشارهای سنگین تسلیحاتی و سیاسی ایالات متحده آمریکا و هم‌پیمانانش بود. در چنین شرایطی، راه‌اندازی شکنجه‌گاه‌های مخفی در پایتخت و ترور مدافعان امنیت کشور، دقیقاً پازل استراتژیک غرب را تکمیل می‌کرد^[۱].

اقدامات منافقین در عملیات مهندسی، موجب تحلیل رفتن توان امنیتی ایران در پشت جبهه‌ها شد و بزرگ‌ترین خدمت تاکتیکی را به ماشین جنگی استکبار ارائه داد. اثبات این همسویی، در پاداشی نهفته است که این شکنجه‌گران پس از ارتکاب جنایت دریافت کردند؛ بسیاری از کادرهای دخیل در این عملیات، اندکی بعد با کمک شبکه‌های مخفی به کشورهای غربی گریختند. اعطای پناهندگیِ امن و مصونیت از سوی دولت‌های بلوک غرب به قاتلانی که پوست شهروندان را کنده بودند، نشان داد که منافقین همواره «پیاده‌نظام امپریالیسم» برای سرنگونی نظام مستقل ایران بوده‌اند^[۳].

پیامدها: فروپاشی اجتماعی و کشف شکنجه‌گاه‌ها

با پیگیری‌های مستمر نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی و شخص سید اسدالله لاجوردی، سرانجام در پاییز ۱۳۶۱، خانه‌های تیمی مربوط به بخش ویژه کشف شد و عاملان این جنایات هولناک دستگیر شدند^[۳]. انتشار اعترافات شکنجه‌گران (مانند خسرو زندی و مهران اصدقی) و کشف پیکرهای مثله‌شده‌ی قربانیان از زیر خاک، شوک عظیمی به جامعه ایران وارد کرد و موجی از انزجار ملی علیه این فرقه را به همراه داشت^[۲].

عملیات مهندسی، تیر خلاصی بر ته‌مانده‌ی پایگاه اجتماعی سازمان در ایران بود. این واقعه مرزبندی قطعی میان جریان حق و باطل را روشن ساخت و نشان داد جریانی که با شعارهای فریبنده و ظاهر اسلامی پا به عرصه گذاشته بود، در عمل به چنان انحطاطی رسیده است که برای رسیدن به قدرت، مرزهای توحش را جابه‌جا می‌کند^[۴].

جستارهای وابسته

• سازمان مجاهدین خلق ایران

• نفاق

• ماتریالیسم دیالکتیک

• رویدادهای ۳۰ خرداد ۱۳۶۰